Selecteer een pagina
DIANA DE KONING

Baby’s onder stress

LET’S BUILD HEALTY BABIES

INLEIDING BABY’S ONDER STRESS

Zwangere vrouwen leven steeds gezonder. Eind jaren 80 stak 16% van hen nog geregeld een sigaret op tijdens de zwangerschap. Tegenwoordig is dat nog maar 7%. Ook weten de meesten dat een rauw stukje vlees eten of een paar glazen rode wijn drinken niet zo verstandig is met een baby op komst. Vrouwen zijn hoger opgeleid en hebben meer inkomen en gemiddeld genomen betere leefgewoonten. Goed nieuws voor moeder en kind. Deze ontwikkeling zorgt voor minder miskramen, infecties, hersenbeschadigingen, aangeboren afwijkingen, groei- en ontwikkelingsproblemen en astma. Het bewuszijn van schadelijk gedrag tijdens de zwangerschap is behoorlijk gegroeid en verloskundigen, kraamverzorgenden en andere geboortezorgprofessionals hebben daar veel aan bijgedragen. Toch is er nog weinig reden voor enthousiasme. Aan de buitenkant zien veel moeders er met hun avocadobroodjes en smoothies misschien gezond uit, maar onder de oppervlakte woekert een ander probleem.

Stress bij zwangere vrouwen of nieuwe moeders is niet iets waar we van opkijken. De meeste voruwen zijn altijd druk. De agenda is vol en er gebeurt veel tegelijkertijd. Vrouwen worden zelfs geroemd om het multitaksen! In de tussentijd groeit er een baby in de buik en staat het leven op het punt om voor altijd te veranderen. Een beetje stress af en toe is logisch en is niets om je zorgen over te maken. Te vaak te veel stress is echter een probleem waar steeds meer mensen last van hebben. Het is moeilijk om te herstellen van dit soort stress, waardoor ze het gevoel krijgen dat ze voordurend worden opgejaagd en langzaam maar zeker opbranden. 17% van de werknemers in Nederland lijdt aan burn-out-gerelateerde klachten en vrouwen blijken dubbel zo vatbaar als mannen. Voor uival van werknemers op de werkvloer komt steeds meer aandacht, maar het is tijd dat we ook in de geboortezorg de alarmbellen laten rinkelen. We hebben veel vooruitgang geboekt in gezonder gedrag en betere leefomstandigheden voor zwangere vrouwen. Toch heeft een kwart van de zwangere vrouwen te veel stress en is het aantal zwangere vrouwen met depressieve klachten in de afgelopen 25 jaar bijna verdubbeld.

Stress is zo normaal geworden in onze maatschappij dat veel zwangere vrouwen niet doorhebben dat ze overspannen zijn of op een burn-out afstevenen. Zelfs als ze beseffen dat ze altijd moe, lusteloos en chagrijnig zijn, wijten ze het aan veelvoorkomende oorzaken.

De hormonen, de verandering van hun lichaam of de spanning voor het nieuwe leven dat straks begint. Doodnormale klachten die iedere zwangere vrouw heeft, dus niets om je zorgen over te maken. Veel vrouwen blijven doorlopen met klachten, omdat ze vinden dat ze geen recht van spreken hebben. Iedere vrouw kan het, dus tanden op elkaar en doorzetten. Schaamte, trots en ontkennig spelen een grote rol, terwijl het probleem verergert. Als je het mij vraagt, denken we te lichtvaardig over het krijgen van een kindje. Ik hoor vaak uitspraken als “We hebben besloten een baby te nemen”. Potverdorie, denk ik dan, het is geen puppy! Als we voortaan eens zeggen “We hebben besloten om een baby te bouwen”. Dat veronderstelt direct een actievere rol. Dat klinkt als hard werken. Dat klinkt niet als iets wat je er even bij doet terwijl de rest van het leven onverminderd doordendert. Dat klinkt als iets waar je voldoende tijd, aandacht en energie voor moet reserveren, omdat het anders misschien te veel kan worden.

Wetenschappers hebben het bestuderen van emoties lang gezien als onbelangrijk. Emoties, hormomen, gevoel: het was allemaal subjectief en je kon er maar weinig mee. Dit is goed zichtbaar in hoe we de geboortezorg hebben ingericht. De meeste vrouwen, maar ook de meeste professionals onder ons realiseren zich onvoldoende dat op de tanden bijten en doorgaan geen langetermijnoplossing is. Het draagt zelfs bij aan het probleem. Wetenschappelijk onderzoek linkt chronische stress aan problemen als hersenschade, diabetes, hart- en vaatziekten, depressie, kanker en vroegtijdig sterven. Een schikbarende lijst als je bedenkt hoeveel mensen last hebben van stress of het risico op de koop toe nemen. En dat is niet het enige. Voor zwangeren en nieuwe moeders ligt een nog veel groter risico op de loer: de gezondheid van de volgende generatie. Langdurige stress bij moeders tijdens de zwangerschap en vlak daarna brengt een groter risico mee voor (ongeboren) baby’s. Kinderen van moeders die ongezonde stress ervaren tijdens de zwangerschap, hebbben meer kans op ADHD, ODD, bipolaire stoornis, angststoornissen en kanker. Naarmate meer onderzoek wordt gedaan, wordt deze lijst langer en langer. Veel is nog onduidelijk, maar het staat als een paal boven water dat te veel stress een nog veel grotere impact heeft dan we al wisten.

Vanaf de jaren tachtig helpen we zwangere vrouwen inzien dat roken slecht is voor de foetus. Nu is het tijd voor een grootschalige bewustzijnscampagne rondom stress. Stress komt niet in een pakje met een waarschuwingssticker, maar dat betekent niet dat we niets kunnen doen. Als we problemen in een vroegtijdig stadium willen signaleren, moeten we hiermee in de geboortezorg beginnen. en dat houdt meer in dan een opgeheven vingertje en een ‘pas op stress’-waarschuwing. Huisarts, verloskundige, kraamverzorgende en jeugdinstanties moeten samenwerken om stress bij zwangere vrouwen en jonge moeders te beteugelen. Doorzettingsvermogen, oogkleppen en schaamte moeten plaatsmaken voor begrip, rust en voorlichting. We zijn samen verantwoordelijk voor het bouwen van gezonde baby’s, voor ee nieuwe generatie gezonde mensen. Dat heeft met meer dan alleen hardware te maken. Niet alleen bloeddruk, bloedwaarden en aangeboren afwijkingen hebben onze aandacht nodig, ook de psychosociale toestand van moeder en kind moeten we beter in het vizier krijgen. Goede samenwerking, scholing en dossieroverdracht, ook rond psychische problemen, moeten prioriteit krijgen voor de hele geboortezorgketen. Van huisarts tot verloskundige tot kraamverzorgende.

Het aantal mensen met psychische en sociale problemen groeit ieder jaar. Als gevolg daarvan zullen volgens een beraming van het RIVM de komende veertig jaar onze zorgkosten met gemiddeld 2,8% per jaar stijgen. Willen we deze stijging beteugelen, dan stel ik voor dat we investeren in waar alles begint en de geboortezorgketen grondig op de schop nemen. In dit boek geef ik met liefde de eerste voorzet, want ik ben er absoluut van overtuigd dat het gemakkelijker is om een gezonde baby te bouwen dan om een beschadigde volwassene te repareren.

Hi! Ik ben Diana

Naast schrijfster en therapeut ben ik directeur van een drietal bedrijven in de (kraam)zorg.

Hi!

Contact

KVK-nummer 73477540 | BTW-nummer 8602.45.408.B.01 | Gravenkasteel 30 6028 RL Gastel | Algemene voorwaarden | Verzend- en leveringsvoorwaarden